یادکد

دکتر احسان صدیقی هنرمند فرهیخته، نویسنده، کارگردان سینما و مستند ساز

 عضو کانون کارگردانان سینمای ایران پس از تحمل یک‌دوره بیماری دعوت حق لبیک را گفت.                         

احسان صدیقی فیلمسازی را از سال 1375 با گذراندن دوره آموزشی در انجمن سینمای جوانان ایران، دفتر همدان، آغاز کرد 

او با ساخت «ترانه شرقی» نخستین فیلم سینمایی خود را نیز تجربه کرد و بازیگرانی از جمله پروانه معصومی، کریم اکبری مبارکه و نازنین فراهانی سال 1392ساخته شده است.

فیلم سینمایی ترانه شرقی در چهل و ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم رشد، با معرفی برگزیدگان در 6 رشته به کار خود پایان داد و احسان صدیقی، کارگردان فیلم «ترانه شرقی» توانست تندیس سیمین کارگردانی در بخش بین‌الملل را بدست آورد.

حضور در جشنواره های بین المللی فیلم کوتاه هامبورگ آلمان در سال 2005 و سائو پائولو برزیل در سال 2006 و فیلم کوتاه تهران، اولین دوره رویش، جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان و نیز جشنواره منطقه‌ای سینمای جوان آبادان و سوگواره لحظه‌های عاشورایی، جشنواره بین المللی فیلم رشد و جشنواره سینما حقیقت تاکنون در کارنامه فیلمسازی احسان صدیقی آمده است.

فیلم های سینمایی و مستند برگزیده 

فیلم سینمایی ترانه شرقی1392  دریافت تندیس سیمین کارگردانی در بخش بین‌الملل 46 جشنواره بین المللی رشد

فیلم مستند بازی برنده ها 1401 جایزه ویژه دبیر جشنواره سینما حقیقت

تله فیلم های بلند احسان صدیقی: 

1-روزهای سخت  1389

2- راز پنهان1393

3- گلهای سپید شمعدانی1394

4-عملیات 1398

5-سفید مطلق  1397

نویسندگی فیلمنامه های بلند سینمایی: 

1-جاده های شمالی1404

2-در عرش1402

3- خواب عمیق طولانی1402

4- رفتن تا روی ابرها1401

5- انتظار1401

6-جدا با هم 1401

7- بازگشت1395

8-غریبه ها در سرزمین مادری1400

9- افسانه های سوگند1400

10- فصل سرما1400

11-روز تاسیان1399

12- غریبه های مهربان1397

13- سفید مطلق1397

14- تا انتهای شب1396

15- اتاق عملیات ویژه 1404

جدیدترین مستند احسان صدیقی و آخرین اثر احسان صدیقی (بازی برنده‌ها)

این مستند با هدف اطلاع‌رسانی درباره بیماری سرطان که مهم‌ترین هدف آن به‌شمار می‌رود، به تولید رسیده است.

وی درباره علت نام‌گذاری این اثر بیان کرد: می‌خواستم این مساله را بیان کنم که آیا در پس سرطان، برنده یا بازنده‌ای وجود دارد؟ یعنی اگر کسی درمان شود، می‌توانیم او را برنده اطلاع کنیم؟ یا اگر کسی درمان نشود، بازنده شناخته می‌شود؟

روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی:  احسان صدیقی کارگردان «بازی برنده‌ها» که جایزه ویژه دبیر نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» را سه‌شنبه هفته گذشته دریافت کرد، امروز دوشنبه اول دی ماه درگذشت. مرکز گسترش در پیامی این فقدان را به خانواده سوگوار صدیقی، همکاران و دوستانش تسلیت گفت. در این پیام نوشته شده است:

بازگشت همه به سوی اوست

تنها چند روز پس از اختتامیه نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» و تقدیر جشنواره از احسان صدیقی برای ساخت مستند «بازی برنده‌ها»، متاسفانه این فیلمساز را از دست دادیم. با بهت و اندوه، به لحظاتی فکر می‌کنیم که روی صحنه آمد و از امید برای پشت سر گذاشتن روزهای سخت بیماری گفت و به همسر و دخترش اشاره کرد که دلیل زندگی‌اش بودند.

احسان عزیز نتوانست بر بیماری غلبه کند و امروز صبح، دوشنبه در اولین روز زمستان دنیای ما را ترک کرد و به آرامش رسید. می‌دانیم که این فقدان برای همسر و تنها دخترش، سهمگین و تلخ است، با قلبی اندوهگین، کنارشان هستیم و آرزو می‌کنیم شکیبا باشند. برای احسان صدیقی، فیلمساز بااستعداد و کوشا که در اوج بیماری، امیدوارانه، خلق هنری را انتخاب کرد و کوشید از راز همزیستی مرگ و زندگی بگوید، آرزوی مغفرت داریم، یادش را گرامی خواهیم داشت، و لبخندهای واپسینش در ۲۵ آذرماه روی صحنه تالار وحدت را در ذهن حفظ خواهیم کرد.

محمد حمیدی مقدم، مدیران و همکاران مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی

فیلمشناسی احسان صدیقی: 

1-ساخت فیلم کوتاه تاسیان سال 1374

2.ساخت انیمیشن خانه ای برای مورچه ها در سال 1375

3.ساخت فیلم کوتاه پیرمرد و عصا در سال 1376

4.ساخت فیلم کوتاه املا در سال 1376

5.ساخت فیلم کوتاه او پدرم بود در سال 1377

6.ساخت فیلم کوتاه سوته دل در سال 1378

7.ساخت فیلم کوتاه صفر صفرم در سال 1379

8.ساخت فیلم کوتاه به نگاهی تر شدم در سال 1380

9.ساخت فیلم کوتاه یک لحظه بیداری در سال 1381

11.ساخت فیلم کوتاه شاید یک گمنام در سال 1382

12.ساخت فیلم کوتاه کاجهای برف گرفته در سال 1381

13.ساخت فیلم کوتاه آیلار و دریاچه در سال 1382

14.ساخت فیلم کوتاه تب تند در سال 1383

15.ساخت فیلم کوتاه زندگی من در سال 1384

16.ساخت مستند آن سوار که می آید در سال 1384

17.ساخت مستند با تشکر از شما در سال 1384

18.ساخت مستند لاله ها در سال 1384

22. ساخت مستند بانوی شهر خوبان در سال 1385

23.ساخت مستند می شود و می توانیم در سال 1385

25.ساخت مستند سوم محرم در سال 1385

30.ساخت مجموعه 90 قسمتی روایت ایثار به مدت 2700 دقیقه 

31.ساخت مجموعه امامزادگان استان همدان ده قسمت  به مدت 300 دقیقه

32.ساخت فیلم مستند افتخار هسته ای 1386

34.ساخت مستند بلند مادستان 1387

35.ساخت مستند مدرسه سازان 1387

36.ساخت مستند عارف کامل 1387(درباره شیخ محمد بهاری)

37.ساخت مستند صنعتی جام نمای اطلس1388

38.ساخت مستند درمیان سجده کنندگان 1388

 41.ساخت مستند با تو فاصله دارم (زندگی شهید آزما) 1388

42.ساخت مستند حاج ستار( شهید ستار ابراهیمی)1388

43.ساخت مستند تله کابین گنجنامه 1388

46.ساخت مجموعه داستانی 24 قسمتی به مدت 270 دقیقه (سازمان حمل و نقل و پایانه ها)

47.ساخت مجموعه مستند اهل ایمان (شبکه مستند سیما)1390

48.ساخت مجموعه مفاخر ائمه جماعات استان تهران شش قسمت به مدت 120 دقیقه (امور مساجد کشور)

49.مجموعه مستند دستکندها 6 قسمت یه مدت 300 دقیقه (پژوهشکده سازمان میراث)

50.مجموعه مستند طرح هجرت 3 سی قسمت به مدت 900 دقیقه

51. مستند همدان شهر من

52. تله فیلم روزهای سخت  1389

53. تله فیلم راز پنهان1393

54. تله فیلم گلهای سپید شمعدانی1394

55. تله فیلم عملیات 1398

56. تله فیلم سفید مطلق  1397

57. سینمایی ترانه شرقی 1391

58. مستند بازی برنده ها 1404

وقتی سرطان، بازیگر صحنه زندگی می شود

سینماسینما، مارال (زینب) محبی- روانشناس و رواندرمانگر؛

آن شب در جشنواره سینما حقیقت، تنها تماشاگر یک مستند نبودم؛ بخشی از یک حلقه انسانی بودم که دو روز تجربه مشترک جمع شده بودیم. «بازی برنده‌ها»ی دکتر احسان صدیقی که خود او چهار سال است در نقش یک بازیگر، کارگردان و در میدان سرطان ایستاده. بیش از آنکه گزارشی پزشکی باشد، تماشای عمیق از زندگی است. حضور صدیقی، همسر و دختر نوجوانش در کنار ما، این حقیقت را از پرده سینما به صندلی‌های سالن آورد؛ واقعیتی انسانی. وقتی دختری دست پدرش را محکم می‌گیرد، مخاطب هم ناخواسته وارد صحنه‌ای می‌شود که فاصله پرده و واقعیت در آن به تمام معنا حذف شده است.

اما آنچه اثر را خاص می‌کند، جسارتش در شکستن یک کلیشه قدیمی است؛ این تصور که ذهن و احساسات هیچ تأثیری بر جسم ندارند. فیلم به‌روشنی نشان می‌دهد که چگونه افکار، هیجانات و سبک مواجهه ما با بحران، می‌توانند مسیر بیماری را تغییر دهند. نه با شعار، نه با انکار علم پزشکی؛ بلکه با نگاهی مکمل. فلسفه تمرین‌های ذهن‌آگاهی و تکنیک‌های کاهش استرس در فیلم، به‌عنوان درمان جایگزین معرفی نمی‌شوند، بلکه همچون هم‌تیمی ضروری در کنار پزشکی رخ می‌نمایند. گویی باید به بدن خود بیاموزیم که از آن حالت تدافعی ناشی از ترس، به حالت تعادل برای پذیرش درمان هدایت شود.

مستند صریح نشان می‌دهد که این «خط دفاعی» تنها به بدن محدود نمی‌شود، بلکه به وجهه روانی بیمار نیز سرایت می‌کند. بیماری با ترس، انکار یا پذیرش و رهایی، پاسخ‌های متفاوتی به درمان می‌دهد. در مقابل آنانی که با شدت کمتر بیماری اما با تسلیم افکار خود باخته بودند، نتوانستند در این بازی دوام بیاورند. سرطان، بازی است که همزمان روی دو صفحه بدن و روان انجام می‌شود.

و در این میان، نقش تماشاگران همبستگی بازی ـ خانواده ـ چیست؟ یکی از روایات فیلم، دردناک‌ترین پارادوکس را فاش می‌کند؛ وقتی درمان طولانی می‌شود، بدن برای اطرافیان عادی می‌شود، ولی روح بیمار نه. اینجاست که زخم خاموش همراهان و غیاب مراقبت از آنان، آرام‌آرام خود را نشان می‌دهد. آنها باید یاد بگیرند روزی عادی شدنِ طعم زندگی را، در حالی که خود فرسوده می‌شوند.

پایان بازی کجاست؟ «بازی برنده‌ها» ما نمی‌گوید که هر کس سرطان بگیرد، می‌بازد؛ بلکه می‌آموزد که برنده کسی است که به جای جنگ صرف با بیماری، همزمان حواسش به کیفیت زیستن باشد. برنده کسی است که حتی اگر نتیجه پزشکی، آن‌گونه که می‌خواهد رقم نخورد، از درد عبور کرده و به معنایی انسانی‌تر از زندگی دست یافته است. خوب یا بد، داروی نهایی این بازی، نگاهی انسانی‌تر به بیماری است.

سینمای مستند ایران یکی از صداهای صبور و روایتگران رنج و امید خود را از دست داد. احسان صدیقی، کارگردان جوان و شناخته‌شده همدانی، پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان، در ۴۴ سالگی چشم از جهان فرو بست؛ چند روز بعد از اینکه تازه‌ترین اثرش، مستند «بازی برنده‌ها» در جشنواره «سینماحقیقت» به نمایش درآمد.

به گزارش روابط عمومی انجمن سینمای جوانان ایران، احسان صدیقی که در سال‌های اخیر با بیماری سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کرد، رنج شخصی خود را به روایت جمعی بدل کرد و دوربینش را به سمت آگاهی، امید و شناخت علمی این بیماری گرفت. آخرین کار این هنرمند؛ مستند «بازی برنده‌ها» حاصل همین مسیر دشوار بود؛ اثری که تنها چند روز پیش، جایزه ویژه دبیر نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت را از آن خود کرد.

اسدالله ربانی‌مهر، مدیرکل امور اجتماعی استانداری همدان و از دوستان نزدیک این هنرمند، با اشاره به روحیه صبور او گفت: «احسان بارها از سختی زندگی و درد گفت، اما ما همیشه تلاش می‌کردیم به او امید و انگیزه بدهیم. تحمل این دردها بود که او را به ساخت مستند بازی برنده‌ها رساند؛ اثری درباره همان رنجی که با آن زندگی می‌کرد.»

آخرین پیام احسان صدیقی، تنها چند ساعت پیش از رفتنش، تصویری روشن از رضایت و آرامش او بود؛ پیامی که ربانی‌مهر آن را چنین روایت کرد: «ربانی جان جان، با این استوری واقعاً شرمنده کردید و البته روحیه دادید برادر جان… دیشب در جشن سینما و حالا در بستر بیماری و شیمی‌درمانی‌ام، راضی‌ام… به رضای خدا.»

مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی نیز در پیامی، درگذشت این فیلمساز را تسلیت گفت و نوشت: «تنها چند روز پس از اختتامیه جشنواره سینماحقیقت و تقدیر از احسان صدیقی، متأسفانه این فیلمساز را از دست دادیم. هنوز لحظه‌ای که روی صحنه از امید برای عبور از روزهای سخت بیماری گفت و از همسر و دخترش به‌عنوان دلیل زندگی نام برد، از ذهن‌ها پاک نشده است.»

حمید ملانوری شمسی، استاندار همدان، نیز در پیام تسلیتی، فقدان صدیقی را ضایعه‌ای بزرگ برای جامعه فرهنگی و هنری استان و کشور دانست و برای خانواده او صبر و برای آن مرحوم، رحمت الهی مسئلت کرد.

در میان واکنش‌ها، یادداشت محمد عبدی، کارگردان مستند «محاکمه آزادی»، بیش از همه رنگ دلتنگی داشت؛ او نوشت: «عمر دوستی ما تنها یک هفته بود، اما انگار ۷۰ سال رفاقت داشتیم. در جشنواره سینماحقیقت با هم آشنا شدیم؛ حالا فقط یک هفته بعد، او مثل پرنده‌ای کوچک، ناگهان پر کشید و رفت…»

احسان صدیقی در گفت‌وگوهای خود تأکید کرده بود که هدفش از ساخت «بازی برنده‌ها»، آگاهی‌بخشی علمی درباره سرطان و شکستن ترس‌های رایج پیرامون این بیماری بوده است؛ روایتی که امروز، با رفتن خودش، معنایی عمیق‌تر یافته است.

او رفت، اما قاب‌هایی که از درد، امید و زندگی ساخت، همچنان روشن خواهد ماند.